Mimari Sözlük

A  B  C  Ç  D  E  F  G  H  I  İ  J  K  L  M  N  O  Ö  P  R  S  Ş  T  U  Ü  V  Y  Z  


B
[Tüm Terimler]

Baba
1.Ahşap asma çatı makasında aşıktan gelen yükü yanlamalara aktaran, gergin (alt başlığın) asıldığı bir çeşit dikme,asma baba.
2. Merdiven tırabzanlarının baş ve sonuna, yani sahanlık kenarlarına konulan çoğu torna işi süslü ayak

Baca
Dumanı veya kirli havayı çekip dışarıya vermeye yarayan maden veya kagir kanal

Baca külahı
Yağmur ve rüzgarın girmesini önlemek üzere bacanın üstünü örten bir çeşit saçak

Baca şevliği
Fabrika bacası gibi yüksek bacalarda, sağlamlık sağlamak amacıyla aşağıdan yukarıya doğru verilen ve bacanın dış görünüşünü gittikçe daraltan eğim

Bağ kirişi
Düşey yüklemeye karşı çalışmayıp çekmeye çalışan ve elamanları konstrüktif olarak bağlayan betonarme kiriş. Bağ kirişi uzun nervürlü döşemelerde ve temellerde olur. Temellerde kullanılan bağ kirişlerine deprem (yada zelzele) kirişi adı da verilir

Bağdadi
Ağaç direkler üzerine çakılmış çıtalara veya kamışlara sıva vurularak yapılan (duvar veya tavan).

Bağın
1. İksa
2. Bitişik düzendeki iki yapının arasında yeni bir yapının yapılırken, var olan yapıların zarara uğramamaları için karşılıklı duvarları arsına yatay olarak uzatılıp sıkıştırılan ağaç dayaklarla kurulan düzen.

Bağlama Çeliği
Hendek ve temel çukurlarında iki yandaki toprağı tutan veya bir onarım işinde kapı ve pencere ayaklarının yıkılmasını önlemek üzere bunların arasına yatay olarak uzatılan ağaç

Bağlama demiri
Kagir yapılarda ayrılmayı önlemekte kullanılan çeşitli şekillerde demir,kenet.

Bağlayıcı
Çimento,kireç,alçı gibi su ile karıştırıldığında plastik bir hamur veren bir süre sonra katılaşan, daha sonrada sertleşen ve bu özelliğinden dolayı taş ve kumu bağlamakta kullanılan madde

Bakkal tavanı
Döşeme kirişlerinin alttan görünecek şekilde açıkta bırakıldığı ahşap tavan türü. Bu tür tavanlar farelerin barınmasına elvermedikleri ve bu nedenle eskiden bakkal dükkanlarında çok kullanıldıkları için bu adı almışlardır

Balansman
Merdiven dengeleme

Balar
Çatı kirişi olarak kullanılan ve kiremit in altına yerleştirilen ince tahta

Balkon
Bir binanın üst katlarından dışarıya doğru çıkmış, önü ve yanları korkulukla çevrili yer

Banyo teknesi
İçine yatılarak veya oturarak yıkanılan emaye döküm, emaye çelik saç, plastik yada kalın fayanstan yapılmış tekne

Barbakan
Arkadaki topraktan gelen suyu atmak üzere istinat duvarlarına yerleştirilen borulardan her birine denir

Barbata
Kale ve istihkam duvarlarının üzerlerine mazgallı korkuluk duvarları, parapet

Basamak
Merdivene adım attıkça basılan ve art arda gelen birbirinden yüksek düzeylerden her biri

Basamak aynası
İki basamak arasında kalan düşey bölüm,rıht

Basamak genişliği
Bir basamağın, çıkış çizgisi üzerindeki genişliği; iki rıht arasında kalan yatay uzunluk

Baştaban
Saçaklık bölümünü taşıyan ve sütün başlıkları üzerine oturarak sütunları birbirine bağlayan taş bloklardan ibaret bölüm

Batardo
Su geçen bir yerde yapı kurulurken suyu tutmak için kazıklarla yapılan eğreti set,su tutmalık

Beden duvarı
Yığma bir yapıda taşıyıcı duvar

Belverme
Bir kiriş veya döşemenin ortasının sarkması, sehim yapma

Beşik çatı
Beşik örtüsü biçiminde olan, yani yatay bir mahya ile, iki yana doğru düşen iki yüzeyden oluşan çatı

Beşik Mansart
İki yüzünde de değişil eğimli ikişer dam yüzeyi bulunan beşik çatı

Beton
Çimento, kum ve çakıl yada kırma taşın uygun miktarda su ile karıştırılmasıyla elde edilen ve özelliklerini çimentonun hidratasyonu ile kazana karışım. Beton başlangıçta plastiktir, sonra katılaşıp sertleşerek taş benzeri bir kitle görünüşü alır

Beton çeliği
Betonarme donatı olarak kullanılan çoğu daire kesitli çubuk halindeki çelik, betonarme demiri

Betonarme
Eğilme ve çekme kuvvetlerine dayanması için içine uygun şekilde çelik donatı yerleştirilmiş beton. Birbirine iyice bağlanan bu iki malzemenin dış kuvvetlere karşı ortak çalışmaları sağlanmış olur. Beton basınca çelik çekmeye çalışır

Betonarme hasırı
Betonarme döşeme veya perdelerle donatıyı meydana getiren beton çeliğinden yapılmış hasır

Betonarme perde
Bir iskeletli yapıda düşey ve yatay yükleri taşıyan betonarme duvar

Bırakma diş
Bir duvar örülürken, uç tarafında, sonradan eklenecek duvar taşlarının veya tuğlalarının eklenebilmesi için bırakılan dişlerden her biri

Bırakma kiriş
Bir ahşap çatı makasında alt başlığı meydana getirip makas uçlarının açılmasını önleyen ağaç gergi

Bırakma kirişi
Bir ahşap çatı makasında alt başlığı meydana getirip makas uçlarının açılmasını önleyen ağaç gergi

Bide
Klozetin yanına yerleştirilen, oturularak taharetlenmekte kullanılan fıskiyeli tekne

Bina
İçinde yaşamak veya çeşitli eylem ve işlevleri gerçekleştirmek üzere kurulan yapı; ev,okul,türbe bir binadır, köprü ise yapıdır. Her bina bir yapıdır,her yapı bina değildir

Bina alanı
İmar yönetmeliğine göre aydınlık ve çıkmalar dışta tutulmak üzere binanın arsa zemininde kapladığı alan

Bina yüksekliği
İmar yönetmeliğine göre binanın arsada kot aldığı noktadan saçak düzeyine kadar olan yükseklik

Bitişik bina
İki yanda komşu parsellerdeki binalara bitişik olan bina

Blok
Çok parçalı bir yapının bölümlerinden her biri

Blok apartman
Büyük bir blok halinde kurulmuş apartman

Blok başı
Bir yanı komşu parseldeki binaya bitişik olan

Blok tuğla
Normal tuğlanın 4-8 katı büyüklüğünde boşluklu tuğla

Blokaj
Grobeton dökülmeden önce, yaklaşık 15 cm yüksekliğindeki taşların yere, tabanları üzerinde dengeli duracak şekilde dik olarak yerleştirilmeleri ve araları yine taşla kamalandıktan sonra tokmaklanmalarıyla yapılan taş döşek

Bloklu döşeme
Asmolen veya reks blokları ile yapılan döşeme

Bodrum
Bir binanın, yol düzeyinden aşağıda kalan katı

Bordür
Yapıda bir gerecin çevresini tümüyle yada kısmen kuşatan, aynı yada başka gereçten yapılmış bölüm; karo mozaikleri kuşatan mozaik bordür

Bosaj
Bir duvar yüzündeki taşların çeşitli şekillerde pürüzlü ve çıkıntılı olarak bırakılması

Boyunduruk
1. Ahşap veya çelik yapıda iki dikme arasına yatay olarak konulan ve böylece dikmelerin açılmasını yada yaklaşmasını önleyen ahşap yada çelik atkı.
2. Bir ahşap döşemenin kirişlerini birbirine bağlamak üzere aralarına yerleştirilen küçük kiriş parçalarından her biri.

Böğür
Yapının bir bölümünü ana yapıya bağlayan kemer.

Bölme
Taşıyıcı olmayan, çoğu hafif gereçli, az kalın duvar

Briket
Kömür dışığı veya kum-çakıl ile çimentodan yapılan harcın kalıplarda sıkıştırılması sonucunda elde edilen bir çeşit boşluklu blok

burak
aerer

Büzülme
Bir cismin, yapısı değişmek sizin hacimce küçülmesi; bir basınç gerilmesi uygulanmadığı halde, hidratasyon ve kuruma nedeniyle betonun boyutlarında zamanla oluşan küçülme,rötre